De Wwft verplicht advocaten alert te zijn op ongebruikelijke transacties. "Ongebruikelijk" is een breder begrip dan "verdacht": u hoeft geen bewijs te hebben, u moet een reden tot melden herkennen. Deze pagina bundelt de meest voorkomende red flags, geordend per fase van de dienstverlening, met korte casusvoorbeelden. Behandel de lijst als geheugensteun — niet als afvinklijst.
Red flags bij intake
- Onwil om identificatie- of UBO-informatie te delen. Cliënten die vaag blijven of documenten uitstellen zonder redelijke reden.
- Complexe structuur zonder economisch doel. Meerdere buitenlandse tussenholdings, trusts in offshore-jurisdicties, gebruik van bearer shares waar aandeelhouders-registers voor bestaan.
- Cliënt woont ver van kantoor terwijl er lokale alternatieven zijn. Kan wijzen op forum-shoppen om vast te lopen bij een minder bekende dienstverlener.
- Snelle bestuurswisselingen kort voor de dienstverrichting.
- Nieuwe cliënt vraagt direct om atypische diensten: derdengeldrekening voor een transactie die geen advocaat vereist, of oprichting van een lege vennootschap zonder duidelijke onderliggende activiteit.
Casus. Een nieuwe cliënt vraagt om oprichting van een BV met kapitaalstorting via een derdengeldrekening; de UBO blijkt woonachtig in een hoog-risico jurisdictie en de opgegeven bedrijfsactiviteit ("consultancy") is niet nader te specificeren. Drie red flags tegelijk — reden voor verscherpt onderzoek en waarschijnlijk een FIU-melding.
Red flags tijdens uitvoering
- Wijziging van de opdracht die het risicoprofiel verandert (bijvoorbeeld: van juridisch advies naar het beheren van gelden).
- Instructies gaan via tussenpersonen die niet in het dossier staan; de cliënt reageert zelf nooit rechtstreeks.
- Belangrijke transactie-onderdelen worden op het laatste moment gewijzigd op instructie van een derde die niet formeel bevoegd is.
- Cliënt vraagt om documenten te vervaardigen met datering vóór de daadwerkelijke datum — antedateren op verzoek is nooit acceptabel.
- Structuur wordt gewijzigd zonder bedrijfseconomische reden tijdens de opdracht.
Red flags bij betaling en gelden
- Betaling van declaratie in contanten boven de wettelijke drempels of vaker in cash dan verwacht.
- Overschrijvingen vanaf rekeningen op naam van derden zonder duidelijke relatie tot de cliënt.
- Betalingen vanuit hoog-risico jurisdicties waar de cliënt geen aantoonbare band mee heeft.
- Gestapelde kleine betalingen (structuring) die net onder rapportagedrempels blijven.
- Verzoek om terugbetaling van derdengelden naar een andere rekening dan waar ze vandaan kwamen.
Casus. Cliënt stort € 45.000 op de derdengeldrekening voor een aanstaande vastgoedaankoop; twee dagen later trekt cliënt zich terug uit de deal en vraagt om terugstorting op een andere rekening in een andere jurisdictie. Klassieke structuring / laundering red flag — melden bij FIU.
Red flags bij gedrag van de cliënt
- Cliënt toont ongebruikelijke interesse in uw compliance-processen ("hoeveel meldt uw kantoor per jaar?").
- Onwil om vragen over herkomst van middelen te beantwoorden.
- Cliënt informeert of communicatie is beveiligd en of gegevens intern gedeeld worden.
- Cliënt stelt voor om delen van de opdracht 'informeel' te doen.
Red flags bij het gebruik van de derdengeldrekening
De derdengeldrekening (Stichting Beheer Derdengelden) is per definitie kwetsbaar. De hoofdregel is: gebruik alleen wanneer strikt noodzakelijk voor de juridische dienstverlening. Waarschuwingssignalen zijn onder meer: bedragen die niet in verhouding staan tot de opdracht, langere verblijfsduur van gelden dan strikt nodig, en verzoeken tot doorbetaling die geen juridische logica hebben.
Wanneer melden bij FIU-Nederland?
De drempel is ongebruikelijk, niet verdacht. Een enkele red flag is niet automatisch reden voor melding, maar wél reden voor verscherpt onderzoek en documentatie. Meerdere red flags tegelijk in één zaak: meestal melden. Bij twijfel: overleg met uw compliance-officer of Deken. Meld nooit aan de cliënt dat u meldt — tipping off is strafbaar (art. 23 Wwft).
Vastleggen — ook als u niet meldt
Als u red flags herkent en besluit niet te melden (bijvoorbeeld omdat na verscherpt onderzoek de zorgen zijn weggenomen), leg dat expliciet vast: welke signalen, welke aanvullende informatie, welke conclusie. BFT vraagt bij een audit juist naar deze afwegingen — een dossier zonder red-flag-analyse suggereert dat er niet is opgelet.
Trainen van collega's
Red flags herkennen is deels ervaring, deels training. Nieuwe fee earners en secretariële ondersteuning weten vaak niet welke signalen betekenisvol zijn. Bespreek concrete kantoorcasussen in periodieke Wwft-trainingen (verplicht onder de wet) en neem echte voorbeelden op — geanonimiseerd — in een intern register.
Samenvatting
Red flags zijn zelden op zichzelf staand overtuigend. Het gaat om patronen: meerdere signalen in één zaak, of één signaal dat in de context ongewoon is. Een gestructureerd intake-formulier dat de meest voorkomende red flags proactief uitvraagt maakt herkenning veel makkelijker — en bespaart tegelijk documentatietijd bij een audit. Zie hoe LegalTime dit voor middelgrote kantoren stroomlijnt.
Lees ook
Zelf ervaren hoe LegalTime uw kantoor helpt?